A Life Through Movies: Vol. 2

 

Valerie and Her Week of Wonders (Η Βάλερι και η Εβδομάδα των Θαυμάτων της), 1970

fullwidth.dd4ada22

Ένα παραμύθι ενηλικίωσης στην πιο σκοτεινή και ονειρική εκδοχή του. Πανέμορφο, ποιητικό, αλησμόνητο, αποδεικνύει για ακόμα μια φορά πως όσον αφορά τις “αλλόκοτες” ιστορίες the Czechs do it better. Η ταινία αυτή μαζί με το Morgiana (ταινία που βγήκε δύο χρόνια αργότερα) σήμαναν το τέλος για το Τσεχοσλοβάκικο Νέο Κύμα με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Τα καμπανάκια από την μουσική του Fisher (έγραψε το soundtrack της “Βάλερι”) φαίνεται πως έχουν μαγικές ιδιότητες, γιατί μας στοίχειωσαν από το πρώτο κιόλας άκουσμα…

Rashomon (Ρασομόν), 1950

Rashomon_4.jpg

Από τις καλύτερες ταινίες του Kurosawa, “ξετυλίγεται” (αν θεωρήσουμε πως όντως ξετυλίγεται η συγκεκριμένη ταινία) με μια πανέξυπνη αφηγηματική τεχνική. Το ίδιο έγκλημα μας παρουσιάζεται από κάθε πρόσωπο-μάρτυρα του γεγονότος, κάθε φορά διαφορετικά. Ένας αλλιώτικος τρόπος για να πεις μια ιστορία (ή να αποφύγεις να την πεις ολοκληρωτικά) σαν και αυτόν χρησιμοποιείται τόσο αποτελεσματικά στο “Rashomon”, δίνοντας μας ένα ανθρώπινο έργο αμείωτου ενδιαφέροντος.

Stalker (Στάλκερ), 1979

stalker-andrei-tarkovsky-620x372.jpg

Το “Στάλκερ” είναι ακόμα μια αψεγάδιαστη δημιουργία του Tarkovsky. Η πρώτη μου επαφή μαζί του μάλιστα ήταν η θέαση της. Καμία άλλη ταινία επιστημονικής φαντασίας (εκτός από το “Solaris” πάλι του Tarkovsky. Ο Tarkovsky είναι ο Θεός του σινεμά, αν δεν θυμάστε…) δεν χρησιμοποίησε τόσο εύστοχα το είδος για να δώσει ένα τέτοιο υπαρξιακό θρίλερ. Το σενάριο που μετέφεραν οι αδερφοί Strugatsky από βιβλίο τους σε συνεργασία με τον σκηνοθέτη, είναι εκπληκτικό όπως και οι τρεις βασικοί χαρακτήρες (με εκείνο του “Συγγραφέα” να είναι ο πιο εικονικός).

The Battle of Algiers (Η Μάχη του Αλγερίου), 1966

Battle-2-600x316

Όλες οι πολιτικές ταινίες θα έπρεπε να είναι όσο μετρημένη είναι και “Η Μάχη του Αλγερίου”, να είναι αληθινές -όσο μπορούνε- και να μην φοβούνται τι θα δείξουν. Ο Pontecorvo έκανε μια ταινία άκρως δυνατή σε εικόνες και στιγμές, χωρίς όμως να μας “τρίβει” ιδέες και ηρωισμούς στην μούρη, χωρίς να κάνει “αγιοποιήσεις”, και ακριβώς αυτό είναι το οποίο την καθιστά το αριστούργημα που είναι.

Dr. Strangelove or: How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb, (S.O.S Πεντάγωνο καλεί Μόσχα), 1964

dr-strangelove-or--how-i-learned-to-stop-worrying-and-love-the-bomb-170-1200-1200-675-675-crop-000000.jpg

Όταν μια ταινία έχει τέτοιο τίτλο ξέρεις ότι δεν πρέπει να φοβάσαι μήπως κάτι δεν πάει καλά. Ο Kubrick δίνει στον δυστυχώς υποτιμημένο Peter Sellers τρεις από τους καλύτερους ρόλους της καριέρας του και σαν μην έφτανε αυτό πετάει μες στην ταινία και τον πάλι δυστυχώς υποτιμημένο δευτερορολά George C. Scott και κάνει μια τρελή σάτιρα για τον Ψυχρό Πόλεμο που φαίνεται ακόμα και σήμερα πολύ σχετική. Δυστυχώς πολλοί αρχηγοί κρατών συνεχίζουν να “ονειρεύονται” Doomsday Machines…

All That Jazz (Η Παράσταση Αρχίζει), 1979

22c224324cf5e3d2234c02c19ec367a6.jpg

Ο Bob Fosse εξομολογείται με το πρόσωπο του χαρακτήρα του, Joe Gideon (που ερμηνεύεται εξαιρετικά από τον Roy Scheider) μέσα από χορούς και μουσική για την δουλειά του, την “κακή” ζωή και τις γυναίκες της ζωής του, λίγο πριν η άγγελος Jessica Lang τον πάρει στον θάνατό του. Αν η ζωή είναι μια παράσταση, ο θάνατος είναι η κλιμάκωση πριν πέσει η αυλαία.

Eyes Without a Face (Μάτια Χωρίς Πρόσωπο), 1960

Eyes-Without-A-Face-Georges-Franju--1024x617.png

Καταπληκτική ασπρόμαυρη φωτογραφία με πρωταγωνιστή το λευκό σε αυτό το επιβλητικό θρίλερ. Ατμοσφαιρικό, λυρικό και νοσηρό. Δεν ξεχνιέται η μορφή με την μάσκα, η μουσική και η σκηνή που τα περιστέρια αφήνονται ελεύθερα. Ένα film-blanche, “τρομακτικά” γοητευτικό αν αναλογιστεί κανείς το φρικαλέο θέμα του…

Sunrise: A Song of Two Humans (Η Αυγή), 1927

sunrise1.jpg

Η τεχνολογία εξελίσσεται όπως κι ο κινηματογράφος που βρέθηκε να έχει πλέον φωνή και χρώματα. “Η Αυγή” παρόλο την εξέλιξη παραμένει αντάξια και πολύ καλύτερη από ταινίες που είχαν την δυνατότητα να “ντυθούν” με λόγια και technicolour. Γιατί πολλές φορές το ασπρόμαυρο είναι πιο καθαρό από το έντονο κόκκινο και το μπλε, οι εικόνες είναι πιο αληθινές από τα λόγια και τα πρόσωπα των ηθοποιών “φωνάζουν” πιο δυνατά από τα στόματά τους. Όλα τα υπόλοιπα είναι περιττά, όταν ο Murnau κινηματογραφεί τους ηθοποιούς του σε αυτήν την συγκινητική ιστορία αγάπης.

Pink Floyd: The Wall (Πινκ Φλόυντ: Το Τείχος), 1982

capacidade-comunicao-expressao-pink-floyd-roger-walters-the-wall.png

Ένα άλμπουμ παίρνει ζωή, ενώ τα γεγονότα που οδήγησαν στην δημιουργία του “προσωπικού τείχους” ενός μουσικού, του Pink και η προσπάθειά του να το γκρεμίσει γίνονται ένα ασταμάτητο video-clip που δεν “παίρνει ποτέ ανάσα”. Αξέχαστα είναι τα τμήματα που εμφανίζονται τα σκληρά animation του Gerald Scarfe. Πολύ προσωπική ταινία που αποτελεί “εμπειρία” έντονη, καθώς όλοι μας χτίζουμε “τείχη” με τα τούβλα της καθημερινότητας που όμως δεν πρέπει να φοβόμαστε να σπάσουμε.

Once Upon a Time in America (Κάποτε στην Αμερική), 1984

critique-il-etait-une-fois-en-amerique-leone23.jpg

Το κύκνειο άσμα του Sergio Leone δεν είναι απλά μια γκανγκστερική ταινία, είναι πολλά περισσότερα. Ένα έπος για μια αθωότητα που χάθηκε, ανθρώπους που “βυθίστηκαν στον υπόνομο”, μια φιλία που ναυάγησε και πάνω από όλα για μια μεγάλη αγάπη. Μπορεί να μην με πιστεύετε αλλά το “Κάποτε στην Αμερική”, είναι πάνω από όλα μια ιστορία αγάπης και “η μοιραία γυναίκα” της υπόθεσης είναι ένας άνδρας. Από τις καλύτερες εμπειρίες που είχα βλέποντας ταινία (νομίζω πρέπει να θυμάμαι κάθε λεπτό από τα 229 της). Η μουσική του Morricone που ηχεί επανειλημμένα δεν είναι απλά μια μουσική, είναι το άκουσμα που έχουν οι αναμνήσεις, γλυκόπικρο αλλά πάνω από όλα πικρό γιατί η αναπόληση τους φέρνει θρήνο για κάτι που χάθηκε.

Advertisements

A Life Through Movies: Vol. 1

Το σινεμά είναι μια μεγάλη τέχνη. Όχι λόγω του ποσού των χρημάτων που διατίθενται σε αυτό, ούτε λόγω της “γκλαμουριάς” του, αλλά γιατί είναι ίσως η πιο κατανοητή και άμεση τέχνη. Όλες σχεδόν οι αισθήσεις πρωταγωνιστές, φωνή, εικόνα, άνθρωποι που δρουν μπρος σε μια οθόνη, κόσμοι άλλοτε καλύτεροι απ’ τον δικό μας ή άλλοτε χειρότεροι ή πιστές αντιγραφές του και μερικές φορές ίσως απλώς διαφορετικοί από αυτόν, που σε “ρουφούν” να τους εξερευνήσεις μέσα σε 120′ φιλμ. Προβολές ανθρώπων που δεν θα πλησιάζαμε ποτέ στην καθημερινότητα, καταστάσεις που κοιτάμε με περιέργεια αλλά που μπορεί να μην ζήσαμε ποτέ και ούτε ίσως θα θέλαμε. Συμπόνια για αδίστακτους χαρακτήρες (γιατί ποιός σινεφίλ δεν δάκρυσε στο “Αύριο ξημερώνει μια καινούρια μέρα” της Scarlett O’ Hara, όσο σκύλα κι αν ήταν;) και συγκίνηση για μορφές που εμφανίστηκαν στην οθόνη και μας θύμισαν τον εαυτό μας. Αυτά μας δίνει αυτή η τέχνη (και είναι μεγάλη γιατί χρησιμοποιεί και όλες τις υπόλοιπες τέχνες για να φτάσει στην ύψιστη ποιότητά της) και για αυτό είμαστε σινεφίλ, άτομα που την αγαπούν χωρίς σνομπισμούς, απλά γιατί μας αγγίζει.

Έτσι, λοιπόν αποφασίζω κι εγώ να μιλήσω για τις ταινίες που με έκαναν να αγαπήσω τον κινηματογράφο και για όσες άλλες μου προκάλεσαν μεγάλη εντύπωση. Ταινίες που μπορεί να είναι αριστουργήματα και μη, όλες άξιες αναφοράς.

Let the show begin!

Vertigo (Δεσμώτης του Ιλίγγου), 1958

Vertigo-kiss-1

Η καλύτερη ταινία του Hitchcock (αγαπημένος). O Hitch ήταν ο πρώτος  που με έκανε να καταλάβω την “ύπαρξη” σκηνοθέτη στην οθόνη. Ο άνθρωπος που με έκανε να θέλω να ακολουθήσω το επάγγελμά του, γιατί μέσω των ταινιών του κατάλαβα πως μια ταινία ανήκει στον σκηνοθέτη της. Στον “Ίλιγγο” βρίσκεται στα καλύτερά του, με το καλύτερο σενάριο που κινηματογράφισε, το καλύτερο score που μάλλον έγραψε ο Bernard Herrman, την πιο θρυλική αποτύπωση της γέφυρας του San Francisco στην οθόνη και τον Jimmy Stewart (μεγάλη η αγάπη μου και για αυτόν) στον καλύτερο anti- Jimmy Stewart ρόλο της καριέρας του. Κινηματογραφική τελειότητα.

Rear Window (Σιωπηλός Μάρτυς), 1954

크기변환_naver_com_20130526_143949

Άλλη μια ταινία του Hitch, η δεύτερη αγαπημένη μου ταινία που έχει κάνει (ο Jimmy ξανά εδώ. Προφανώς οι συνεργασίες αυτών των δύο έκαναν θαύματα). Η αγωνία του θεατή “κυλάει”, όσο ο Stewart παραμένει καθηλωμένος στην καρέκλα του να χαζεύει ηδονοβλεπτικά τους γείτονές του. Ένα concept το οποίο χρησιμοποίησαν πολλοί, εμπνεόμενη από την ταινία, που όμως κανείς δεν κατάφερε να φέρει εις πέρας όπως ο “Άρχοντας του Σασπένς”.

Harakiri (Χαρακίρι), 1962 

Harakiri

Πολλοί γνωρίζουν τον Kurosawa (και πολύ καλά κάνουν), όμως λίγοι γνωρίζουν τον  Masaki Kobayashi, σκηνοθέτη αυτής της ταινίας. Είναι αστείο αν σκεφτεί κανείς πως το “Χαρακίρι” είναι μια από τις καλύτερες ταινίες που γυρίστηκαν ποτέ και σίγουρα βρίσκεται στο Top 5 των καλύτερων γιαπωνέζικων ταινιών. Ένας εξαιρετικός σκηνοθέτης και ένας θρυλικός ηθοποιός, ο Tatsuya Nakadai (που εκείνη την εποχή ήταν μεγάλο αστέρι του γιαπωνέζικου κινηματογράφου μαζί με τον Toshiro Mifune) σε μια αλησμόνητη αντι-σαμουράι ταινία που δείχνει καλύτερα από κάθε άλλη, το πόσο ψηλά είχε ανεβάσει τον πήχη κινηματογραφικά η Ιαπωνία.

Ikiru (Ο καταδικασμένος), 1952

ikiru-imdb-top-250

Ακόμα μια ταινία που σίγουρα βρίσκεται μέσα στον top 5 των γιαπωνέζικων ταινιών. Ο Kurosawa στην πιο όμορφη ταινία του (και αυτό σημαίνει πολλά για έναν άνθρωπο που μας χάρισε ένα σωρό κλασσικές ταινίες). Συγκινητική και ανθρώπινη. Ο ίδιος ο πρωτότυπος τίτλος της μας δίνει την σημασία της, “Να ζεις”. Γιατί σημασία δεν έχει πως κάποτε θα πεθάνεις αλλά ότι πρόλαβες να ζήσεις και αυτό ακριβώς δείχνουν αυτά τα κοντινά πλάνα στα υγρά μάτια του Shimura (πρωταγωνιστή της ταινίας), που δεν πρόκειται να σβήσουμε ποτέ απ΄το μυαλό μας .

The Human Condition (Η Ανθρώπινη Κατάσταση), 1959, 1960, 1961

2106id_332_086_primary_w1600

Ένα συνολικά δεκάωρο έπος για την ζωή ενός ειρηνιστή, του Kaji, πριν και μέσα στον Δεύτερο Παγκόσμιο. Τρεις ταινίες για μια από τις ομορφότερες ιστορίες και καλύτερες σκιαγραφήσεις ήρωα που είδαμε. Δυστυχώς παραμένει ανεξερεύνητη λόγω της διάρκειας της και της μέχρι πρόσφατα δυσκολίας στην εύρεσή της σε DVD περιοχής 2 (πλέον DVD και Blu-ray περιοχής 2 βγήκαν από την Arrow).

Cinema Paradiso (Σινεμά ο Παράδεισος), 1988 

cinema-paradiso

Ο απόλυτος ύμνος στο σινεμά και στους λάτρεις του. Το αγαπήσαμε, γιατί καμία άλλη ταινία δεν άγγιξε πιο βαθιά την ψυχοσύνθεση του σινεφίλ. Γιατί βλέποντας αυτό το μικρό παιδάκι να τρέχει στον κινηματογράφο πίσω από τον Alfredo, βλέπαμε εμάς. Όποιος στο τέλος της ταινίας δεν έβαλε τα κλάματα, μάλλον δεν “ερωτεύτηκε” ποτέ καρούλι φιλμ.

Oldboy, 2003

oldboy-2003-05-600x290

Αν έπρεπε να φέρω ένα καλό παράδειγμα αρμονικής συνύπαρξης βίας και λυρισμού, σκληρότητας και ευαισθησίας στην οθόνη, τότε θα έλεγα για αυτήν την ταινία. Το 2002 άφησε άναυδους τους σινεφίλ και μύησε πολλούς στον Νοτιοκορεάτικο κινηματογράφο, όχι άδικα. Θα μπορούσαμε, ίσως, να την πούμε μια σύγχρονη ελληνική τραγωδία; Θα πω πως ναι, κι ας με πούνε βλάσφημη.

The Cremator (Ο Αποτεφρωτήρας), 1969

Cremator4

Μπορεί να υπάρξει μαύρη κωμωδία για έναν αποτεφρωτήρα που γουστάρει τρελά την δουλειά του, είναι Ναζιστής και βλέπει οράματα με τον Βούδα; Ναι, και το αποτέλεσμα είναι μια αξέχαστη, ντελιριακή ταινία. Κι αν δεν έφτανε αυτό, τα πλάνα είναι από την πλευρά του ολίγον ανωμαλιάρη αντι-ήρωά μας, για να έχουμε μια ακόμα πιο καθηλωτική εμπειρία. Ασπρόμαυρη φωτογραφία πεντακάθαρη για να φαίνεται τέλεια ο ανησυχητικά απειλητικός Hrusinsky, πάντα υπό την υπόκρουση της θανατερής μουσικής του Liska. Κι όμως είναι κωμωδία…

Andrei Rublev (Αντρέι Ρουμπλιόφ), 1966

WEBandrei rublev_0

Αν υπήρχε Θεός στο σινεμά θα άκουγε στο όνομα Tarkovsky. Δεν υπήρξε μεγαλύτερος σκηνοθέτης από εκείνον και το “Andrei Rublev” είναι μια από τις ταινίες του που φτάσαν τον κινηματογράφο στο ύψιστο σημείο του. Δεν ξέρω τι να πω για αυτήν την ταινία. Το αξιοθαύμαστο δεν είναι πως ο  “Andrei” εισχωρεί τόσο βαθιά κάτω από το δέρμα, ώστε να “φτάσει” την ψυχή αλλά πως την “αγκαλιάζει” αντι απλώς να την αγγίξει. Ύμνος στον καλλιτέχνη; Ύμνος στην πνευματική αναζήτηση; Ύμνος στον άνθρωπο σε όλες τις φύσεις του, “σκοτεινές” και μη; Σίγουρα είναι ύμνος πάντως.

Lawrence of Arabia (Ο Λώρενς της Αραβίας), 1962

kfb11cr4Hp7xKtSEJgPx0sNiqAg

Πολλοί ηθοποιοί έδωσαν μεγάλες ερμηνείες. Και σήμερα υπάρχουν μεγάλοι ηθοποιοί όπως και υπήρχαν αλλά ποτέ κανείς δεν “ακούμπησε” την ενσάρκωση (γιατί αυτό δεν ήταν απλή ερμηνεία) ενός ξανθού Ιρλανδού με λαμπερά μπλε μάτια σε αυτή την ταινία. Κάποιοι είπαν πως η λάμψη σε αυτά τα μάτια ήταν το ποτό, άλλοι πως έφταιγε το ανοιχτό τους χρώμα που τα έκανε να φωτίζουν έτσι. Εγώ αρνούμαι να τα πιστεύσω αυτά και θα σας πω τι ήταν, η ψυχή. “Ο Λώρενς της Αραβίας” είναι ένα τίποτα τις στιγμές που από τα πλάνα του λείπει ο νεαρός ηθοποιός που άκουγε στο όνομα Peter O’ Toole και αυτό σε ταινία δεν το έχει κάνει ποτέ κανείς και ίσως να μην ξαναγίνει ποτέ.