Valerie and Her Week of Wonders (1970), Jaromil Jires

Η αλήθεια είναι πως μετά από μέτριες ταινίες, μου αρέσει να στανιάρω με ταινίες που ξέρω ότι θα μ΄αρέσουν. Αφού, λοιπόν παρακολούθησα μια τέτοια ταινία, έβαλα να δω την “Valerie και την εβδομάδα των θαυμάτων της”. Είναι καιρό που ήθελα να απολαύσω την ταινία λόγω της αγάπης μου για τον αδικημένο ανατολικοευρωπαϊκό κινηματογράφο (ξέρατε ότι η Ουγγαρία είχε κάνει ποιοτικό σινεμά;) και μπορώ να πω με σιγουριά πως με μάγευσε. Η ”Valerie” είναι τσέχικη ταινία , πολυβραβευμένη (βράβευση στον Bergamo Film Festival και βραβείο Grand Prix Best Film),  του Jaromil Jires, ο οποίος έχει σκηνοθετήσει ακόμα μία ωραία τσέχικη ταινία που έχω δει, “Το Αστείο” (κινηματογραφική μεταφορά του βιβλίου του Κούντερα). Παρότι την ταινία μάλλον δεν μου είναι εύκολο να την κατατάξω κάτω από ένα είδος , θα την χαρακτήριζα σε κάποιον που δεν την έχει δει ως ένα μαγικό ενήλικο παραμύθι coming-of-age (αλλά βασικά η ταινία είναι ότι θες να είναι για εσένα).

Θα πω μονάχα τα βασικά για την υπόθεση, απλά για να υπάρχει μια εικόνα γιατί μιλάω, αν και το θέμα είναι να βιώσεις την προβολή της ταινίας. Η Valerie καταλαβαίνουμε από την αρχή πως μόλις τώρα έχει για πρώτη φορά περίοδο (περνά από την φάση του παιδιού σε αυτήν της γυναίκας) και μπροστά μας ξετυλίγεται ο έντονα απειλητικός και σεξουαλικός κόσμος της. Τελικά, η πραγματικότητα με την φαντασία συγχέονται , χωρίς να είναι ευδιάκριτο να τις ξεχωρίσουμε. Στην πόλη αυτή της Valerie κυριαρχεί ένα κλίμα υποτιθέμενης θρησκοληψίας όπου οι παπάδες συνάπτουν σεξουαλικές σχέσεις με οποιαδήποτε γυναίκα επιθυμούν. Ο “διοικητής” της πόλης είναι ένας απαίσιος ιερέας που μεταμορφώνεται σε νυφίτσα και ο μόνος βοηθός της Valerie είναι ο Orlik (σημαίνει αετός) που είναι ερωτευμένος μαζί της. Η οθόνη πλημμυρίζει από συμβολισμούς (που πραγματικά δεν χρειάζεται να αναλύσεις για να ευχαριστείς αυτό που αντικρίζεις), μαγευτικές εικόνες και μουσική που μοιάζει να έρχεται από αερικά (δια χειρός Lubos Fisher). Τόση ομορφιά σε μια ταινία είχα καιρό να δω. Η οθόνη ένιωθα να με “ρουφά” και όταν έπρεπε να αφήσω πίσω τον κόσμο της Valerie ένιωσα ότι είχα πάει σε ένα πανέμορφο ταξίδι που θα νοσταλγούσα για πολύ καιρό. Η “Valerie και η βδομάδα των θαυμάτων της” είναι σίγουρα μια λιχουδιά για τα μάτια, τα αυτιά και την ψυχή του ανθρώπου που αγαπά το σινεμά. Τέτοιες ταινίες μας θυμίζουν γιατί βλέπουμε κινηματογράφο. Μπράβο Jires, μπράβο Fisher, μπράβο Τσεχία.

Fun Fact: Η Jaroslava Schallerova ήταν μόλις 13 όταν έπαιξε την Valerie

Καλύτερη σκηνή: Όλη η ταινία (αν και η σκηνή που ο Orlik τραγουδά την μπαλάντα του στην Valerie είναι ιδιαιτέρως γλυκιά).

Τι μας έμεινε: Μαγεία. Μας έμεινε η γεύση από νεραϊδόσκονη και η ηχώ από τα καμπανάκια του Fisher.

Τι μας χάλασε: Τίποτα. Μόνο ότι τελείωσε.

Ατάκα Award: “Good night, my dear. Good night, sweet dreams. When you awake keep safe your secret.”

Περίσταση για να το δεις: Αν απλά αγαπάς το σινεμά (ή αν μισείς πολύ τις νυφίτσες).

Shaft (1971), Gordon Parks

“Who’s the black private dick that’s a sex machine to all the chicks?”. Ναι, είναι ο Shaft. Ίσως θα έπρεπε να εγκαινιάσω το site με μια κριτική για το Lady Snowblood λόγω ονόματος αλλά όχι. Είπα να γράψω για μία εξίσου διασκεδαστική ταινία, το Shaft. Το Shaft γυρίστηκε το 1971 και είναι ένα από τα πρώτα blaxploitation films που έμελλε να γυριστούν αυτή τη δεκαετία. Για όσους δεν γνωρίζουν, blaxploitation είναι μία υποκατηγορία των exploitation films (σε ακριβής μετάφραση “ταινίες εκμετάλλευσης” που ως στόχο είχαν να κερδίσουν απλώς χρήματα χρησιμοποιώντας ένα πικάντικο θέμα, χωρίς να έχουν κάποια ποιοτική αξία. Μιλάμε για κυρίως  B-movies που πλέον έχουν γίνει cult.)  η οποία απευθύνονταν σε έγχρωμο κοινό.

Λοιπόν, στην υπόθεση όμως τώρα. Ο John Shaft είναι ένας μαύρος detective που δουλεύει για την αστυνομία. Σύντομα ο Shaft λόγω του χρώματος του θα εμπλακεί στο σχέδιο του επίσης έγχρωμου αρχηγού συμμορίας  Bumpy, να πάρει πίσω την κόρη του που έχει απαγάγει μια αντίπαλη συμμορία. Αυτή είναι με λίγα λόγια  η ταινία που όλοι γνωρίζουμε κατά βάση λόγω του βραβευμένου με Grammy soundtrack της, από χέρι Isaac Hayes. Για να είμαστε ειλικρινείς η ταινία μπορεί να μην συγκαταλέγεται στα αριστουργήματα του κινηματογράφου (πραγματικά δεν χρειάζεται για να σ’ αρέσει), όμως σίγουρα είναι σημαντική. ‘Άλλωστε μιλάμε για την ταινία που έκανε μόδα το blaxploitation. Βλέπεται ευχάριστα ως μία απεικόνιση της φανταχτερής δεκαετίας του ’70 και της αξεπέραστης μαγκιάς των Αφροαμερικανών.  Βέβαια, το Shaft δεν το βλέπεις για “ιστορικούς λόγους” αλλά για το cool του John Shaft, όταν πετά ατάκες απλά για να τις πετάξει στους ξενέρωτους λευκούς συνεργάτες του. Όπως και να το κάνεις είναι πιο καυτός από τον Bond και πιο cool απ’ τον Bullit. Ναι, οι διάλογοι μπορεί πολλές φορές να φτάνουν τα όρια του κιτς (η αλήθεια είναι πως σήμερα αν εγώ πετούσα τις μισές ατάκες του Shaft θα γινόμουν ρεζίλι. Βέβαια μπορεί να φταίει που δεν είμαι όσο cool είναι ο Shaft), όμως είναι από εκείνους που μαθαίνεις απ’ έξω μόλις πρωτοδεις την ταινία. Ωστόσο οι γρήγοροι ρυθμοί, το στυλ , το theme song και οι γνωστοί B-movie-διάλογοι που προανέφερα κάνουν την ταινία ένα trademark of  coolness και  της δεκαετίας του ’70. Όσο για τον πρωταγωνιστή, είναι ίσως ο πιο γνωστός, και μάλλον ο υπέρτατος, έγχρωμος κινηματογραφικός χαρακτήρας που είδε η μεγάλη οθόνη.

Fun Fact: Θυμάστε που στο Django Unchained η κοπελιά του Django λεγόταν Broomhilda von Shaft; Λοιπόν… τώρα μάθατε από που πήρε το επίθετο.

Καλύτερη Σκηνή: Η αρχική που ο Shaft ελίσσεται στους δρόμους με το δερμάτινο παλτό του να ανεμίζει καθώς παίζει το theme.

Τι μας έμεινε: Ότι δεν είμαστε και δεν πρόκειται ποτέ να γίνουμε όσο cool είναι ο Shaft. Και ότι αν γραφόταν ένα theme για την ζωή μου, σίγουρα δεν θα ‘ταν εκείνο του Shaft.

Τι μας χάλασε: Οκ, είναι blaxploitation αλλά λίγο το παρα… με τους διαλόγους (αν και δεν παραπονιέμαι. Μια χαρά πέρασα).

Ατάκα Award: “Close it yourself, Shitty”

Περίσταση για να το δεις: Μετά από μια δύσκολη και καταθλιπτική μέρα για να περάσεις καλά,κατά προτίμηση με ποπ-κόρν και τους φίλους σου παρέα.